Σε οριακό σημείο ο διάλογος κυβέρνησης – αγροτών πριν τη συνάντηση στο Μαξίμου

Λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση των αγροτών με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, το κλίμα παραμένει τεταμένο και γεμάτο αβεβαιότητα. Ενώ αρχικά υπήρχε η προσδοκία ότι θα ανοίξει ένας δίαυλος ουσιαστικού διαλόγου, το ζήτημα της εκπροσώπησης εξελίχθηκε στο βασικό εμπόδιο που απειλεί να τινάξει τη διαδικασία στον αέρα.

Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο τεχνικές λεπτομέρειες ή αριθμούς. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια βαθύτερη σύγκρουση γύρω από το ποιος μιλά εκ μέρους του πρωτογενούς τομέα και με ποιους όρους.

Η εκπροσώπηση ως πολιτικό διακύβευμα

Για τους αγρότες που συμμετέχουν στα μπλόκα, η σύνθεση των επιτροπών δεν είναι δευτερεύον θέμα. Αντιθέτως, τη θεωρούν προϋπόθεση για να έχει ο διάλογος πραγματικό περιεχόμενο. Υποστηρίζουν ότι οι κινητοποιήσεις των τελευταίων εβδομάδων δεν εκφράζουν μόνο μια ομάδα παραγωγών, αλλά το σύνολο του πρωτογενούς τομέα, ο οποίος αντιμετωπίζει κοινά και διαχρονικά προβλήματα.

Σε αυτό το πλαίσιο, επιμένουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει μία ενιαία και περιορισμένη επιτροπή που θα «συμπιέζει» διαφορετικούς κλάδους κάτω από την ίδια ομπρέλα. Θεωρούν ότι μια τέτοια λύση αποδυναμώνει τη φωνή των αγροτών και μετατρέπει τη συνάντηση σε μια περισσότερο συμβολική κίνηση παρά σε ουσιαστική διαπραγμάτευση.

Η στάση της κυβέρνησης και τα όρια του διαλόγου

Από την πλευρά της κυβέρνησης, το ζητούμενο είναι ένας διάλογος που να μπορεί να διεξαχθεί σε λειτουργικό πλαίσιο. Κυβερνητικά στελέχη αφήνουν να εννοηθεί ότι δεν είναι διατεθειμένα να αποδεχθούν όρους που μοιάζουν με τελεσίγραφα ή που δυσκολεύουν τη διαχείριση της συνάντησης σε πρακτικό επίπεδο.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η κυβέρνηση έχει ήδη ανοίξει την πόρτα του διαλόγου, αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας. Ωστόσο, η επιμονή των αγροτών σε συγκεκριμένο μοντέλο εκπροσώπησης δημιουργεί την αίσθηση ενός αδιεξόδου, το οποίο απειλεί να επισκιάσει την ουσία των αιτημάτων.

Ρωγμές στο αγροτικό μέτωπο

Η εκκρεμότητα γύρω από τη συνάντηση έχει αρχίσει να επηρεάζει και τη συνοχή των ίδιων των αγροτών. Ορισμένα μπλόκα εμφανίζονται πιο διαλλακτικά, εκτιμώντας ότι ακόμη και μια δύσκολη συνάντηση είναι προτιμότερη από την πλήρη απουσία διαλόγου. Άλλα, κυρίως σε περιοχές που σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος του κόστους παραγωγής, εκφράζουν έντονη δυσπιστία και θεωρούν ότι χωρίς ξεκάθαρες εγγυήσεις, η παρουσία στο Μαξίμου θα είναι πολιτικά άνευρη.

Αυτή η διαφοροποίηση στάσεων καθιστά ακόμα πιο σύνθετο το τοπίο, καθώς η κυβέρνηση καλείται να συνομιλήσει με έναν χώρο που δεν είναι απολύτως ενιαίος, ενώ οι αγρότες προσπαθούν να διατηρήσουν κοινή γραμμή υπό συνθήκες πίεσης.

Τι ζητούν επί της ουσίας οι αγρότες

Πέρα από τη διαδικασία, οι αγρότες επιμένουν ότι το πρόβλημα είναι βαθιά ουσιαστικό και όχι επικοινωνιακό. Στον πυρήνα των διεκδικήσεών τους βρίσκονται ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους:

• το υψηλό κόστος παραγωγής και ενέργειας
• οι αυξημένες τιμές στα αγροτικά εφόδια
• η πίεση στα εισοδήματα και η αδυναμία κάλυψης βασικών εξόδων
• η αβεβαιότητα για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα

Οι αγρότες τονίζουν ότι χωρίς σαφείς απαντήσεις σε αυτά τα θέματα, καμία συνάντηση δεν μπορεί να θεωρηθεί επιτυχής.

Μια συνάντηση με βαρύ πολιτικό φορτίο

Η αυριανή ημέρα θεωρείται καθοριστική. Αν η συνάντηση πραγματοποιηθεί με περιορισμένη συμμετοχή ή χωρίς τη στήριξη των βασικών μπλόκων, το πολιτικό μήνυμα θα είναι αμφίσημο και πιθανόν αρνητικό. Αν, αντίθετα, υπάρξει συμφωνία στο επίπεδο της εκπροσώπησης, αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως προσωρινή εκτόνωση, χωρίς όμως να εγγυάται λύσεις.

Σε κάθε περίπτωση, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι ποιοι θα καθίσουν στο τραπέζι, αλλά αν ο διάλογος θα οδηγήσει σε απτές παρεμβάσεις ή αν θα χαθεί μέσα σε διαδικαστικές αντιπαραθέσεις. Και αυτό είναι κάτι που θα κριθεί όχι μόνο στο Μαξίμου, αλλά και στους δρόμους, εκεί όπου οι αγρότες συνεχίζουν να πιέζουν για απαντήσεις.